  JJak tto zzrobi (JTZ) czyli HOWTO po polsku
  Bartosz Maruszewski B.Maruszewski@jtz.org.pl
  Micha Malarski malarz@it.pw.edu.pl
  Piotr Pogorzelski piotr.pogorzelski@ippt.gov.pl
  v 3.6, 11 Grudnia 2001

  Informacje co to takiego JTZ, skd si to wzio, czemu to ma suy,
  komu to jest potrzebne, a komu nie. Najnowsza wersja tego dokumentu
  znajduje si na naszym serwerze FTP ftp.jtz.org.pl
  <ftp://ftp.jtz.org.pl/JTZ/> oraz na Polskiej Stronie Tumacze
  <http://www.jtz.org.pl/Html/JTZ-HOWTO.pl.html>. Chciabym zauway, e
  dokument ten do czsto si zmienia, wic pilnuj prosz czy masz
  najnowsz wersj. Szczeglnie zwracam uwag na sowniczek.
  ______________________________________________________________________

  Spis treci


  1. Projekt JTZ

     1.1 Co to jest JTZ ?
     1.2 Ustalenia, ktre stay si obowizujcym prawem.
     1.3 Ludzie, czyli kto to robi
     1.4 Pierwsze rezultaty
     1.5 Przetumaczone dokumenty

  2. Sownik

  3. Troch danych technicznych dla tumaczy.

     3.1 Krtki minikurs SGML-a.
     3.2 sgml-tools
     3.3 Teraz troch o konwersji.
     3.4 Polonizacja pakietu
     3.5 Co mam zrobi jeli chc poprawi dokument.

  4. Technikalia - historia

     4.1 Jak korzysta z trybu psgml pod Xemacsem?
     4.2 konwersja txt i html a sprawa polska
     4.3 Konwersja SGML -> LaTeX a sprawa polska
        4.3.1 LaTeX i LaTeX2e (epsilon)
        4.3.2 Co nam generuje sgml2latex ?
        4.3.3 Program sgml2latex i pliki DVI oraz PS
        4.3.4 Konwersja waciwa, czyli jak uzyska DVI lub PS
        4.3.5 Uwagi

  5. Od autorw



  ______________________________________________________________________

  11..  PPrroojjeekktt JJTTZZ

  11..11..  CCoo ttoo jjeesstt JJTTZZ ??

  Wszystko zaczo si od tego, e kilku osobom chciao si powici
  troche czasu (bynajmniej nie wolnego) (cho jeden z nich sugerowa, e
  podobno mia mie jakie ferie, czy co w tym stylu, lecz przecie
  kady rozsdny czowiek wie, e nie ma czego takiego jak ferie,
  urlop, wolna chwila. To s puste pojcia wymylone przez *owcw, ktre
  maj jedynie namci ludziom w gowach) i wspomc World Linux
  Domination Project Polska (cho cz z nich na pewno sobie nie
  zdawaa sprawy z tego co robi) tumaczc HOWTO na nasz rodzimy jzyk.

  Dosy szybko zebraa si maa grupka ludzi, ktrzy rzuciwszy w kt
  inne sprawy zabrali si do dyskusji co przetumaczy, jak to
  przetumaczy i co z tymi tumaczeniami robi. Na szczcie nie byli w
  tym najlepsi (w tumaczeniach te nie, jak sami zobaczycie), wic si
  zajli innym sprawami (wesela, kino, spacer itp.).


  Ku oglnemu zdziwieniu okazao si, e ich wysiek nie poszed na
  marne i zaczy pojawia si pierwsze efekty ich dziaa (o nich za
  chwil).  Rwnie ich dyskusje, zaowocoway pewnymi ustaleniami, ktre
  od tej pory stay si obowizujcym prawem.

  OOssoobb kkoooorrddyynnuujjcc projekt jest BBaarrttoosszz MMaarruusszzeewwsskkii
  B.Maruszewski@jtz.org.pl


  11..22..  UUssttaalleenniiaa,, kkttrree ssttaayy ssii oobboowwiizzuujjccyymm pprraawweemm..

  Te ogniste dyskusje, o ktrych wczeniej pisaem (wymiana kilkunastu
  listw midzy trzema osobami) doprowadziy do przyjcia nastpujcych
  zasad :


    Postanowilimy, e kady kto chce dooy swoj cegiek do tego
     projektu, zanim cokolwiek zacznie robi, powinien si z nami
     skontaktowa i sprawdzi, czy to co chce robi nie zostao ju
     przez kogo wzite. Wylij list na adres B.Maruszewski@jtz.org.pl i
     zatytuuj go "HOWTO-info".  Otrzymasz wtedy dokadn list kto co
     robi i jakie dokumenty s wolne.

    Jeli dokument jest "wolny", zanim si go zacznie tumaczy trzeba
     o tym poinformowa osob koordynujc rozdzia dokumentw
     (B.Maruszewski@jtz.org.pl).

    Upewnij si, e posiadasz najnowsz wersj dokumentu (po co si
     mczy dwa razy?) i sprawd czy autor nie ma jakich zastrzee co
     do tumaczenia.  ZZaawwsszzee informuj autora, e chcesz przetumaczy
     jego dokument. Moesz zacz tumaczy od razu po wysaniu listu,
     nie czekajc na odpowied, bo szansa, e autor si nie zgodzi jest
     raczej jak 1:1 000 000 :)

    Jeli jest dostpna wersja oryginau w sgml, to tumacz raczej j.

    WW ttuummaacczzeenniiaacchh wwyykkoorrzzyyssttuujjeemmyy oopprraaccoowwaannyy wwssppllnniiee ssoowwnniikk,
     starajc si zachowa wsplne sownictwo (niestety trzeba
     zrezygnowa z ulubionych zwrotw). Sownik taki otrzymasz wysyajc
     list na adres B.Maruszewski@jtz.org.pl i tytuujc go "HOWTO-
     slownik".  Zapoznaj si z nim przed rozpoczciem tumaczenia -
     uchroni ci to od niepotrzebnych, dugotrwaych poprawek.  Sownik
     ten znajduje si take w tym dokumencie.

    Kady nagwek pliku ma wyglda tak samo. Skopiuj poniszy i zmie
     dane:

     ___________________________________________________________________
     <title>Tytu
     <author>Autor: Imi Nazwisko
     <htmlurl url="mailto:autor@adres"
     name="autor@adres"><newline>
     v0.75, 1 Sierpnia 1996<newline> <-- wersja i data oryginau
     <bf>Wersja polska: Imi Nazwisko tumacza
     <htmlurl url="mailto:tumacz@adres" name="tumacz@adres"></bf><newline>
     v1.3, 28 Marca 1997 <-- wersja i data tumaczenia
     ___________________________________________________________________


  Zawsze umieszczaj t sekcj. Z reguy autorzy take j umieszczaj.
  Dodaj tylko od siebie dwie ponisze informacje. Jeli jej nie ma, to
  za j z tymi informacjami.

  ______________________________________________________________________
  <abstract>
  Dokument ten zosta napisany w standardzie ISO-8859-2.
  Orygina tego dokumentu znajduje si pod adresem...
  <it>jeli autor nie poda, to podaj
  ftp.icm.edu.pl/pub/Linux/sunsite/docs/HOWTO/(mini)</it>
  </abstract>
  ______________________________________________________________________


  Zwr szczegln uwag na wszystkie newline.

    Wszystkie teksty piszemy w formacie SGML, z wykorzystaniem
     definicji dokumentu (DTD) nazwanej linuxdoc. Polskie litery
     kodujemy w jjeeddyynnyymm aktualnym standardzie (dla nieuwiadomionych
     dodam, e nazywa si on ISO-8859-2).  Wicej informacji odnonie
     standardu kodowania mona znale na Polskiej Stronie Ogonkowej
     <http://www.agh.edu.pl/ogonki>

    Zajmujemy si tylko tumaczeniem, cho bardzo bymy chcieli nie
     moemy jednoczenie aktualizowa tumaczonych dokumentw.
     Aktualizowa oznacza, e nie moemy weryfikowa danych znajdujcych
     si w oryginale. Jeli orygina zostanie zaktualizowany, to kady
     tumacz jest zobowizany do uaktualnienia swojego tumaczenia.

    Kady dokument musi zawiera rozdzia, w ktrym podane s wszelkie
     wprowadzone zmiany w stosunku do oryginau. Najlepiej na kocu
     zatytuowany OOdd ttuummaacczzaa.

    Tumaczymy dokumenty HOWTO. Jeli w przyszoci ich nam zabraknie,
     by moe wemiemy si za co innego.

    Nazw plikw nie tumaczymy, Installation-HOWTO pozostanie dalej
     Installation-HOWTO. Dodajemy jedynie rozszerzenie ..ppll..ssggmmll.

    Jak ju przetumaczysz, sprawdzisz i stwierdzisz, e mona
     tumaczenie odda do uytku, to przedtem sprawd, czy dokument
     mona przekonwertowa na inne formaty.

    Po przetumaczeniu i sprawdzeniu powyszego poinformuj osob
     koordynujc, czyli Bartka Maruszewskiego B.Maruszewski@jtz.org.pl,
     e skoczye tumaczy dany dokument.  TTUU BBYYYY IINNFFOORRMMAACCJJEE OO
     NNAAGGRRYYWWAANNIIUU NNOOWWYYCCHH DDOOKKUUMMEENNTTWW NNAA FFTTPP

    Jeli pracujesz nad obszernym dokumentem i chcesz udostpni jaki
     zrobiony fragment, to te to jest moliwe.  TTUU BBYYYY IINNFFOORRMMAACCJJEE OO
     NNAAGGRRYYWWAANNIIUU NNOOWWYYCCHH DDOOKKUUMMEENNTTWW NNAA FFTTPP

    Oprcz numeracji oryginau stosujemy take numeracj tumaczenia.
     Patrz kilka punktw wyej na temat nagwka pliku sgml. Numeracja
     ta jest niezalena od numeracji oryginau i zawsze zaczynamy od
     wersji 1.0

    Jeli zmieniasz wersj tumaczenia, to zastosuj si do poniszych
     regu:

    Jeli s to due poprawki/zmiany, np.: przerbka kilku sekcji,
     likwidacja niektrych, dodanie nowych, to zmie wersj gwn ((11..00
     -->> 22..00))

    Jeli s to rednie poprawki/zmiany, np.: poprawka wikszej iloci
     bdw zmiana kilku adresw, to zmie wersj poboczn ((11..00 -->> 11..11))
    Jeli s to mae poprawki/zmiany, np.: usunicie paru literwek,
     zmiana jednego/dwch adresw, to zmie drug cyfr po przecinku
     ((11..00 -->> 11..0011))

     Bdzie to uatwienie dla uytkownikw, ktrzy bd wiedzie czy
     opaca si ciga now wersj czy nie.

    Jeli jest to moliwe, to staraj si w miar postpowania prac nad
     danym dokumentem podawa ich procentowe zaawansowanie. Odpowiedni
     formularz jest na WWW.  TTOO OODD DDAAWWNNAA JJEESSTT PPOOBBOONNYYMM YYCCZZEENNIIEEMM..

    Jeli w dokumencie znajduje si odwoanie do przetumaczonego ju
     HOWTO, to zrb odwoanie do tego tumaczenia a nie oryginau.
     Tumaczenia na serwerze WWW znajduj si w katalogach:

    Html/ - HOWTO

    Html/mini - mini-HOWTO

     Nazwa pliku to:

    Nazwa-HOWTO.pl.html - HOWTO

    Nazwa.pl.html - mini-HOWTO


    W zwizku z powyszym punktem bbaarrddzzoo pprroosszz wszystkich tumaczy,
     aby stosowali si do powyszego szablonu.

    Jeli uaktualniasz swoje tumaczenie, to bardzo prosz przylij
     osobie koordynujcej, czyli Bartkowi Maruszewskiego
     B.Maruszewski@jtz.org.pl wiadomo, e to zrobie, ebym mg
     umieci nowsz wersj na WWW.  Przecie nie moe myle o
     wszystkim.

    Pytacie czasami czy moecie wstawia wasne tagi (<bf> <tt> itd.).
     Ot adnych zasad na ten temat nie wypracowalimy. Ja tumacz
     dokument tak jak jest i nie upikszam go, bo nie mam czasu i mi si
     nie chce. Wg. mnie jeli chcesz sie pobawi - prosz bardzo.

    Zastanawiacie si take, czy mona uywa "mniej oficjalnych" sw.
     Ot wg. mnie takie HOWTO jest pisane przez ludzi i dla ludzi i nie
     jest to adne rzdowe pismo super oficjalne itp. Ju nie raz
     widziaem taki slang, e po kilkukrotnym przeczytaniu nie
     wiedziaem o co chodzi... Jednak naley pamita o pewnym
     umiarze... nie przesadzajmy :)

    Zdarzaj sie czasami takie wyraenia, ktre ciko przetumaczy na
     polski i wychodz z tego jakie dziwolgi jzykowe albo w ogle nie
     maj odpowiednika w j. polskim. W takim przypadku przetumacz to,
     ale podaj dodatkowo w nawiasie wersj oryginaln wyraenia. Stosuj
     to take jeli tumaczenie jest dwuznaczne.


  11..33..  LLuuddzziiee,, cczzyyllii kkttoo ttoo rroobbii

  CChhwwiilloowwoo jest nas niewielu. Ci, o ktrych wiemy (by moe s tacy,
  ktrzy samotnie, w zapomnieniu  zrobili ju t ca robot, lecz my o
  nich nic nie wiemy) to:


    [mg] Maciek Grochal frytek@tichy.ch.uj.edu.pl

    [bm] Bartosz Maruszewski B.Maruszewski@jtz.org.pl


    [po] Pawko Olszewski alder@amg.com.pl

    [pp] Piotr Pogorzelski piotr.pogorzelski@ippt.gov.pl

    [pt] Piotr Tczyski pteczyn@amu.edu.pl

    [zb] Ziemek Borowski ziembor@digilab.com.pl

    [bb] Benedict P. Barszcz poseidon@mail.ziplink.net

    [jc] Jakub Chmielewski yacoob@manager.ae.wroc.pl

    [jb] Janusz Batko janus@krakow.linux.org.pl

    [ps] Pawe wierszcz vampire@aule.mdkna102.krakow.pl

    [jp] Jacek Pliszka Jacek.Pliszka@fuw.edu.pl

    [gsn] Gwidon S. Naskrent naskrent@hoth.amu.edu.pl

    [zb] Zbigniew von Borgosz borg@kki.net.pl

    [bp] Bartek Papierski bartekp@dom.vr.pl

    [pd] Piotr DUDA s0074@pjwstk.waw.pl

    [mm] Micha Malarski malarz@it.pw.edu.pl

    [gn] Grzegorz Nalepa nalepa@ibm.uci.agh.edu.pl


  Jeli chcesz do nas doczy zapisz si na nasz list, lecz pamitaj,
  e jest ona przeznaczona, dla osb pprraaccuujjccyycchh nad tumaczeniami, nie
  suy do przygldania si, jak postpuj prace. Adres listy to
  _j_t_z_@_i_p_p_t_._g_o_v_._p_l lub _j_t_z_@_j_t_z_._o_r_g_._p_l. Aby si na ni zapisa wylij na
  adres majordomo@ippt.gov.pl list zawierajcy


       subscribe jtz Imi Nazwisko




  Pawe Wicek _c_o_v_e_n_@_p_w_r_._w_r_o_c_._p_l opiekuje si pakietem naszych tumacze
  dostarczanym dla Debiana.  Pakiet ten jest dostpny jako _"_u_n_s_t_a_b_l_e
  _d_o_c_-_l_i_n_u_x_-_p_l_" pod adresem  <ftp://ftp.ists.pwr.wroc.pl/coven/debian>
  lub na dowolnej kopii serwera GNU/Linux Debian <ftp://ftp.debian.org>.


  Micha Malarski _m_a_l_a_r_z_@_i_t_._p_w_._e_d_u_._p_l stworzy pakiet tumacze
  przeznaczonych dla RedHata. Pakiet ten dostpny jest pod adresem
  <ftp://srl.it.pw.edu.pl/pub/JTZ/RedHat>.


  11..44..  PPiieerrwwsszzee rreezzuullttaattyy

  Postanowilimy, e przetumaczone dokumenty bd udostpniane
  szerszemu gronu dopiero, kiedy bd si  do tego nadaway ;-).  To
  znaczy, e przetumaczony dokument musi wpierw troche poczeka, zosta
  ponownie sprawdzony przez autora i dopiero potem moe pokaza si
  szerszej publicznoci.


  Chcemy jednak, abycie wiedzieli czego moecie oczekiwa w najbliszym
  czasie i jaki jest stopie zaawansowania prac. Czekamy rwnie na
  wasze reakcje i oczekiwania. Wasze gosy mog wpyn na kolejno w
  jakiej bd tumaczone te dokumenty. Zajrzyj na Polsk Stron
  Tumacze <http://www.jtz.org.pl>.


  Jeli chcesz wiedzie nad czym w tej chwili pracujemy, wylij na adres
  B.Maruszewski@jtz.org.pl <mailto:B.Maruszewski@jtz.org.pl> list, ktry
  w polu SSuubbjjeecctt:: zawiera napis HOWTO-info.  Otrzymasz mniej wicej tak
  odpowiedz:


  ______________________________________________________________________
  From: Bartosz Maruszewski <B.Maruszewski@jtz.org.pl>
  Subject: Re: HOWTO-info
  Date: Tue, 25 Feb 1997 16:47:27 +0100 (MET)
  Lines: 38


  ========== KTO ========== ===== CO ROBI ===== ===== CO ZROBIL =====
  Ja                                SMB              BootPrompt
                                                        Kernel
                                                      m. Locales
                                                      m. DOS2Linux
  --------------------------------------------------------------------
  Piotr P.                         META              Instalation
                                  Serial              ISP-HookUp
                                  NET2               LargeDisk
                                  Ethernet
  --------------------------------------------------------------------
  Piotr T.                        XFree86,
                                    WWW
                                  Java-CGI
  --------------------------------------------------------------------
  Pawko O.                        Sound
                                 Modules

  ========== SPIS ==========
  Howtos:
  BootPrompt(*), BootDisk(*), Instalation(*), Kernel(*), Modules(*),
  Printing(-Usage), SCSI, SMB(*), Serial(*), Sound(*), UMSDOS, ISP-HookUp(*),
  META(*), NET2(*), Ethernet(*)

  Mini-Howtos:
  LILO, LargeDisk(*), Colour-ls, Consoles(-Many), DOS2LINUX(*), Getty-ps,
  KeySetup, Keystroke, Locales(*), Quota, Swap-Space, Upgrade, X*(*), Diald,


  (*) - oznacza zrobione, badz w trakcie tlumaczenia
  m. - mini HOWTO
  ______________________________________________________________________




  11..55..  PPrrzzeettuummaacczzoonnee ddookkuummeennttyy

  Aktualne informacje znajdziesz na Polskiej Stronie Tumacze
  <http://www.jtz.org.pl/>.

  Wszystkie przetumaczone dokumenty (w rnych formatach) mona znale
  na naszym serwerze FTP  <ftp://ftp.jtz.org.pl/>


  22..  SSoowwnniikk

  Jeli znajdziesz jakie nowe sowo/wyraenie, ktre nadaje si do
  sownika, albo znajdziesz lepsze okrelene dla ktrego
  sowa/wyraenia ju bdcego w sowniku, to wylij je do Bartka
  Maruszewskiego B.Maruszewski@jtz.org.pl.
































































  **
  v3.4.6
  **

  acknowledgement - podzikowania (jako tytu sekcji), wyrazy uznania
  actual - rzeczywisty, ostateczny, faktyczny, biecy
  adapter - sterownik
  affect - dotyczy, mie negatywny wpyw na
  aggregate works - prace zebrane
  arrangement - ustawienie
  aspect ratio - wspczynik ksztatu/obrazu
  based - oparty na
  bit bucket - kosz na bity
  boot - zaadowa, wystartowa system,
  boot diskette - dyskietka startowa
  boot prompt - zachta startowa
  broadcasting - rozgaszanie, nadawanie
  can access - ma dostp
  carry out - wypenij, wykona, przeprowadzi
  chip - ukad scalony
  command - polecenie
  command output - wynik/rezultat polecenia
  (to) crash - wywali si, zaamanie, pad/pa
  credits - wyrazy uznania
  debug - odpluskwia
  derivative works - prace pochodne
  disable - wyczy
  disclaimer - zastrzeenie
  driver - sterownik
  to edit - (z)modyfikowac
  entry - pozycja
  EPROM burner - programator eprom-w
  expire - wygasn
  feed - zasila, zasilanie, dostarcza
  figure out - stwierdzi
  filesystem - system plikw
  flexibility - elastyczno
  for details - wicej na temat szczegw dotyczcych
  hack - przerobi (odnonie jdra Linuksa)
  hardware - sprzt
  header/include files - pliki nagwkowe
  interface - interfejs
  introduction - wprowadzenie
  issue a command - wykona
  xxx issue - sprawa dotyczca xxx
  jumper - zworka, przecznik
  kill - usun (o procesie)
  learn about - nauczy si, dowiedzie si o
  line - wiersz
  maintain - opiekowa si
  maintained - prowadzony/pielgnowany/utrzymywany przez
  major - liczba gwna
  man - podrcznik (man)
  map - odwzorowywa
  masquerading - maskowanie
  memory window - ramka pamici
  minor - liczba poboczna
  mirror - kopia
  normal - zwykly
  note - zauwa, uwaga, zapamitaj
  obey - podlega, by posusznym
  override -- zmieni, nadpisa
  pipe -- potok
  poll - sprawdza, prbkowa, monitorowa
  probe - przeszukiwa, sprawdza, wykrywa, dokonywa detekcji
  processed - interpretowane, przetwarzane
  prompt - zachta
  put - umieci
  to query - pyta, sprawdza
  reboot - przeadowanie
  reflect - odzwierciedla
  release - wersja, wydanie
  root - administrator
  root filesystem - gwny system plikw
  section - rozdzia
  shadow - przesania
  share - wspdzieli
  shell - powoka, interpreter
  shell prompt - zachta powoki, interpretera
  software - oprogramowanie
  spool directory - katalog zada, katalog buforowania
  stream -- strumie
  support - obsugiwa
  symbolic link - doczenie/dowizanie/wskazanie symboliczne
  system call - funkcja systemowa
  terms of use - warunki stosowania/uywania/korzystania
  third-party books - ksiki wydawnictw/autorw, nie zwizanych z
                      firm produkujc opisywan rzecz
                      albo
                      ksiki osb trzecich
  total - cakowity
  tune - ustawi, dostroi
  unlike - w przeciwiestwie do, niepodobny do
  upgrade - odnawianie, odswieanie, uaktualnianie
  usage - stosowanie
  using this technique - za pomoc tego sposobu, tym sposobem
  utility, tool - narzdzie
  work-around - obejci
  X - nazwa systemu graficznych okienek uniksa to:
                           X
                    X Window System
                      X Version 11
              X Window System, Version 11
                          X11
   ***** adnej innej _SZCZEGLNIE_   *XWindows*   nie przyjmuj *****

  skrty od zwrotw:
  - wedug - wg
  - wyej wymienione - ww.


  ==========================================================

  Wyrazy ktrych nie tumaczymy:
  firewall, bridge, host, proxy, log, stdin, stdout, locale, *roff,
  timeout, routing, router

  mieszcz si tutaj take wszelkie polecenia systemowe i nazwy programw
  X, emacs, *TeX, *script.
  ===========================================================

  Jak odmienia wyrazy nietumaczone, zaczerpnite z j. angielskiego oraz
  wszelkie skrty?
  Wyrazy zaczerpnite z ang. to takie jak: Linux, Unix, fax...

  ***************
       UWAGA
  ***************
  Odmiana sowa Linux:
  (podaj za sownikiem jzyka polskiego)
  ten Linux
  tego Linuksa
  temu Linuksowi
  tego Linuksa
  z Linuksem
  o Linuksie
  O! Linuksie. :)

  adnej innej nie przyjmuj. Jeli znajd w jakim tumaczeniu:
  Linuxie, Linux-ie itp, to NIE AKCEPTUJE go.

  Jeli wyraz koczy si na spgosk, to piszemy
  kocwk polsk wg rodzaju jaki dany wyraz przyjmuje w j. polskim
  (NIE STOSUJEMY myslnikow do oddzielenia polskiej koncowki od skrotu):
  np: ten firewall -- tego firewalla
  ten RAM -- tego RAMu

  W dopeniaczu (kogo? czego?) skrtu koczcego si na spgosk zawsze
  uywamy kocwki 'u': DOSu, BIOSu itd.

  Jeli wyraz koczy si na samogosk, to dodajemy apostrof i piszemy
  kocwk polsk wg rodzaju jaki dany wyraz przyjmuje w j. polskim:
  np: ten bridge - tego bridge'a

  Jeli wyraz koczy si na tzw. nieme "e", to lepiej unika jego
  odmiany, np: edytor joe -- w edytorze joe, edytora joe. A nie edytorze
  joe'u czy edytora joe'a ...




  33..  TTrroocchh ddaannyycchh tteecchhnniicczznnyycchh ddllaa ttuummaacczzyy..

  Wczeniej ju zostao wspomniane, e piszemy w formacie SGML. Format
  ten bardzo przypomina HTML wic jeli znasz ten ostatni, to nie
  powinien on ci nastrcza wikszych trudnoci. Do konwersji z formatu
  SGML na inne formaty suy pakiet ssggmmll--ttoooollss.


  33..11..  KKrrttkkii mmiinniikkuurrss SSGGMMLL--aa..

  Wielu z was chce si przyczy, ale pisze do mnie, e nie zna SGMLa.
  No i pisz do kadego litani wszystkich zasad itp. eby tego nie
  robi postanowiem zamieci kilka porad jak z niego korzysta.


    Przede wszystkim chciabym zauway, e SGML jest podobny do HTMLa
     jeli chodzi o skadni - mona waciwie powiedzie, e jest taka
     sama. Np.: w HTMLu piszesz <I> a w SGMLu <it>, w HTMLu <B> - w
     SGMLu <bf> (wielko liter oczywicie nie ma znaczenia).

    W SGMLu, tak samo jak w HTMLu, s pewne znaczki o znaczeniu
     specjalnym. S to np.: &, <, >, ~ itp. eby je zapisa naley uy
     specjalnej notacji. I tak odpowiednio s to: &amp;, &lt;, &gt;,
     &tilde;. Zobacz punkt 3.2 w podrczniku w katalogu
     /usr/doc/sgmltools-xxx.

    Najprostszym sposobem na zorientowanie si jak powinien wyglda
     plik rdowy w SGMLu jest zajrzenie, do ktrego z ju napisanych
     dokumentw.  Oglnie metoda jest prosta:
     - bierzesz nagwek podany w drugim punkcie tego dokumentu i
     kopiujesz go do swojego tumaczenia.
     - dalej wszystko tak samo jak w innych dokumentach SGML.

    Jeszcze jedna wana uwaga, ktra przysparza troch kopotw.  Jeli
     chcesz midzy pocztkowym tagiem a kocowym uy znak /<, to parser
     potraktuje, to jako koniec tagu.  Naley wtedy stosowa tagi w
     penej postaci, czyli np. <bf>tekst</bf>. Pisz to, bo mona te
     stosowa skrtow form: <bf/tekst/.

  To naprawd nie jest trudne.


  33..22..  ssggmmll--ttoooollss

  Wicej informacji o pakiecie ssggmmll--ttoooollss mona znale na stronie
  projektu SGMLTools <http://www.sgmltools.org/>


  Pakiet sgml-tools wywodzi si od dawnego pakietu linuxdoc-sgml.
  Zmian nazwy pakietu argumentuje si tym, e poprzednia nazwa wizaa
  pakiet z Linuxem, co nie byo zgodne z rzeczywistoci. Mona go byo
  uywa rwnie pod kontrol innych systemw operacyjnych.


  Aktualnie projekt ten jest chwilowo zawieszony, wic z wszelkimi
  problemami musimy rodzi sobie sami. Aktualne wersje tego pakietu s
  dwie:


    11..00..99 - ostatnia wersja pakietu wspierajca DTD lliinnuuxxddoocc.

    22..00..22 - najnowsza wersja pakietu. Od wersji 2.0 nie obsugiwany
     jest DTD lliinnuuxxddoocc tylko DTD ddooccbbooookk.


  Poniewa jestemy zainteresowani DTD lliinnuuxxddoocc to uywamy wersji 11..00..99.
  Co prawda nie ka uywa ci dokadnie tej wersji, ale nie jestem w
  stanie ci powiedzie, czy wersja, ktr uywasz mona atwo przekona
  do obsugi polskich tumacze.


  33..33..  TTeerraazz ttrroocchh oo kkoonnwweerrssjjii..

  Jak ju wspomniaem do konwersji z formatu SGML suy pakiet programw
  ssggmmll--ttoooollss.  Programy z tego pakietu, ktrych bdziesz uywa to
  najprawdopodobniej:


    ssggmmllcchheecckk - sprawdzanie poprawnoci dokumentu SGML

    ssggmmll22hhttmmll - konwersja dokumentu SGML na format HTML

    ssggmmll22ttxxtt - konwersja dokumentu SGML na format tekstowy

    ssggmmll22llaatteexx - konwersja dokumentu na formaty LaTeX / DVI /
     PostScript


  Aby wygenerowa poprawne JTZ-ty musisz prawdopodobnie zmodyfikowa
  kilka plikw z pakietu _s_g_m_l_-_t_o_o_l_s. Informacje jak to zrobi znajdzesz
  poniej.


  Do wygenerowania piciu gwnych formatw (poza SGML oczywicie)
  naley wykona kolejno polecenia:








  ______________________________________________________________________
  sgml2html -s 0 -l pl nazwa.pl.sgml
  sgml2txt -f -c latin nazwa.pl.sgml
  sgml2latex -o ps  -p a4 nazwa.pl.sgml
  sgml2latex -o dvi -p a4 nazwa.pl.sgml
  sgml2latex -o tex -p a4 nazwa.pl.sgml
  ______________________________________________________________________




  W powyszym przykadzie zmienna systemowa PPLLIIKK oznacza nazw dokumentu
  poddawanego konwersji. Jeeli czsto przeprowadzasz konwersj do
  wszystkich formatw polecam napisanie sobie podobnego skryptu.


  ______________________________________________________________________
  #!/bin/sh

  sgml2html -s 0 $1.pl.sgml
  sgml2txt -f -l pl -c latin $1.pl.sgml
  sgml2latex -o ps  -p a4 $1.pl.sgml
  sgml2latex -o dvi -p a4 $1.pl.sgml
  sgml2latex -o tex -p a4 $1.pl.sgml
  ______________________________________________________________________



  Aby dokona konwersji naley wywoa powyszy skrypt z parametrem
  bedcym nazw dokumentu SGML (z pominiciem rozszerze .pl.sgml)


  Oczywicie moesz rwnie eksperymentowa z innymi opcjami, ale ten
  zestaw opcji wydaje si by najwaciwszy. Opcje te oznaczaj:


    --cc - zestaw znakw uytych w tekcie - parametr istotny jedynie
     podczas konwersji do formatu tekstowego

    --ss - liczba poziomw podziau na oddzielne pliki dokumentu w
     formacie HTML

    --oo - format wyjciowy programu _s_g_m_l_2_l_a_t_e_x

    --pp - format papieru - istotny dla _s_g_m_l_2_l_a_t_e_x

    --ll - jzyk dokumentu - istotne dla _s_g_m_l_2_h_t_m_l w przypadku podziau
     dokumentu na pliki


  33..44..  PPoolloonniizzaaccjjaa ppaakkiieettuu ssggmmll--ttoooollss

  Instrukcja ta dotyczy wersji _1_._0_._9_-_2 pakietu _s_g_m_l_-_t_o_o_l_s. Informacja ta
  nie oznacza, e w innych wersjach naley postpi inaczej. Sposb
  postpowania na pewno nie zmieni si od wersji _1_._0_._7. Sposb
  postpowania dla starszych wersji pakietu _s_g_m_l_-_t_o_o_l_s czy te dla
  pakietu _l_i_n_u_x_d_o_c_-_s_g_m_l (poprzednika pakietu _s_g_m_l_-_t_o_o_l_s) opisany jest w
  sekcji historycznej.


  Chcemy uzyskiwa poprawne dokumenty w formatach:

    tekstowym (_t_x_t) - nie ma adnych problemw

    html-owym (_h_t_m_l) - gdy tworzymy wieolopoziomowy dokument HOWTO,
     chcemy aby odnoniki typu _P_o_p_r_z_e_d_n_i, _N_a_s_t__p_n_y byy odnonikami w
     jzyku polskim

    LaTeX'owym (_t_e_x) - mamy problem z konwersj polskich liter oraz
     napisem Spis Treci

    PostScriptowym (_p_s, _d_v_i - jeeli dla dokumentu LaTeX jest wszystko
     w porzdku to tutaj te.


  Aby poradzi sobie z powyszymi problemami musimy zmodyfikowa dwa
  pliki.


  Pierwszy z nich odpowiada za odnoniki w wersjach HTML dokumentw.
  Jest to plik

  /usr/lib/sgml-tools/SGMLTools/Lang.pm


  W pliku tym musimy doda definicj jzyka polskiego, oraz odpowiednie
  napisy dla tej definicji.


  Drugi z plikw jest plikiem odpowiadajcym za znaczniki w generowanym
  pliku w formacie LaTeX.  Plikiem tym jest

  /usr/lib/sgml-tools/dist/linuxdoc/latex2e/mapping


  w pliku tym modyfikujemy informacj o nagwku dokumentu LaTeX twor
  zonego podczas konwersji.  Musimy zdefiniowa uycie znakw wg. stan
  dardu Latin2 oraz jzyka polskiego.


  Aby byo atwiej dokona te zmiany przygotowaem odpowiedni patch do
  automatycznego dokonania potrzebnych zmian. Patch ten jest dostpny w
  sieci  <ftp://ftp.jtz.org.pl/tools>.


  Poniewa niektrzy mog mie problem ze cigniciem ww. pliku jego
  zawarto zamieszczam te poniej:

























  ______________________________________________________________________
  *** /usr/lib/sgml-tools/SGMLTools/org/Lang.pm   Mon Mar 22 05:29:00 1999
  --- /usr/lib/sgml-tools/SGMLTools/Lang.pm       Tue May 18 22:44:50 1999
  ***************
  *** 60,65 ****
  --- 60,66 ----
      pt portuges portuguese
      ca catal catalan
      it italiano italian
  +   pl polski polish
      ro romn romanian
    );

  ***************
  *** 164,169 ****
  --- 165,171 ----
         "pt" => "Pgina anterior",
         "ca" => "Pgina anterior",
         "it" => "Indietro",
  +      "pl" => "Poprzednia",
         "ro" => "napoi"
      },
      "Next" => {
  ***************
  *** 177,182 ****
  --- 179,185 ----
         "pt" => "Pgina seguinte",
         "ca" => "Pgina segent",
         "it" => "Avanti",
  +      "pl" => "Nastpna",
         "ro" => "nainte"
      },
      "Contents" => {
  ***************
  *** 190,195 ****
  --- 193,199 ----
         "pt" => "ndice",
         "ca" => "ndex",
         "it" => "Indice",
  +      "pl" => "Spis treci",
         "ro" => "Cuprins"
      },
      "Table of Contents" => {
  ***************
  *** 203,208 ****
  --- 207,213 ----
         "pt" => "ndice geral",
         "ca" => "ndex general",
         "it" => "Indice Generale",
  epackage\[latin2\]{inputenc}\n"
                          "\\usepackage{t1enc}\n"
  -                       "\\usepackage{babel}\n"
  +                       "\\usepackage\[polish\]{babel}\n"
                          "\\usepackage{epsfig}\n"
                          "\\usepackage{[OPTS]}\n"
                          "\\def\\addbibtoc{\n"
  @@ -39,9 +39,9 @@
                          "\\usepackage{linuxdoc-sgml}\n"
                          "\\usepackage{qwertz}\n"
                          "\\usepackage{url}\n"
  -                       "\\usepackage\[latin1\]{inputenc}\n"
  +                       "\\usepackage\[latin2\]{inputenc}\n"
                          "\\usepackage{t1enc}\n"
  -                       "\\usepackage{babel}\n"
  +                       "\\usepackage\[polish\]{babel}\n"
                          "\\usepackage{epsfig}\n"
                          "\\usepackage{[OPTS]}\n"
                          "\\def\\addbibtoc{\n"
  @@ -56,9 +56,9 @@
                          "\\usepackage{linuxdoc-sgml}\n"
                          "\\usepackage{qwertz}\n"
                          "\\usepackage{url}\n"
  -                       "\\usepackage\[latin1\]{inputenc}\n"
  +                       "\\usepackage\[latin2\]{inputenc}\n"
                          "\\usepackage{t1enc}\n"
  -                       "\\usepackage{babel}\n"
  +                       "\\usepackage\[polish\]{babel}\n"
                          "\\usepackage{epsfig}\n"
                          "\\usepackage{[OPTS]}\n"
                          "\\def\\title#1{\n"
  ______________________________________________________________________




  Aby wykorzysta ten plik naley wykona komend:

  patch -p0 < sgml-tools.patch




  To jest wwsszzyyssttkkoo ccoo mmuussiisszz zzrroobbii. Powtrz jeszcze raz: jedyne
  operacje jakie musisz wykona, aby spolonizowa _s_g_m_l_-_t_o_o_l_s _1_._0_9  to:

    Wej w posiadanie pliku ssggmmll--ttoooollss..ppaattcchh.

    Wykona polecenie ppaattcchh z odpowiednimi parametrami.

    _s_g_m_l_-_o_w_a__, _k_o_n_w_e_r_t_o_w_a__, _t__u_m_a_c_z_y__, _._._. _;_-_)


  Jeeli kto jest zainteresowany co dokadnie zostao i dlaczego
  zmienione to zapraszam do sekcji TTeecchhnniikkaalliiaa -- hhiissttoorriiaa.


  33..55..  CCoo mmaamm zzrroobbii jjeellii cchhcc ppoopprraawwii ddookkuummeenntt..


  Po pierwsze wszelkie poprawki trzeba nanosi w formacie SGML.

  Jeli znalaze literwki, to po prostu popraw je i wylij poprawion
  wersj do tumacza. Upewnij si przedtem czy masz najnowsz wersj, bo
  moe bdy, ktre poprawiasz s ju poprawione w nowszej wersji.

  Jeli chcesz ingerowa w tre dokumentu, to postpuj wg. poniszej
  instrukcji:

    zachowaj kopi tumaczenia

    nanie poprawki, ktre uwaasz za stosowne

    programem ddiiffff utwrz plik zmian wydajc polecenie:

     ___________________________________________________________________
     diff -Nu stara-wersja nowa-wersja > zmiany
     ___________________________________________________________________



    tak utworzony plik zmiany wylij do tumacza

  44..  TTeecchhnniikkaalliiaa -- hhiissttoorriiaa

  Poniewa niektrzy korzystaj ze starszych wersji oprogramowania i z
  rnych powodw nie chc ich zmieni zdecydowalimy sie na
  pozostawienie starych sposobw zmuszenia do wsppracy tamtego
  oprogramowania.


  44..11..  JJaakk kkoorrzzyyssttaa zz ttrryybbuu ppssggmmll ppoodd XXeemmaaccsseemm??

  UUWWAAGGAA!!
  Wraz z aktualnymi wersjami emacs'a dostarczany jest plik sgml-mode.elc
  odpowiedzialny za tryb SGML pod emacsem.


  Cakiem prosto:

    zainstalowa pakiet linuxdoc-sgml

    dopisa do pliku .bashrc wiersze


       LINUXDOCLIB=/usr/lib/linuxdoc-sgml
       export LINUXDOCLIB
       SGML_PATH=$LINUXDOCLIB/dtd/%N.dtd:$LINUXDOCLIB/dtd/%P.dtd:$LINUXDOCLIB/dist/linuxdoc/html/%N
       export SGML_PATH




    uruchomi xemacsa i pisa!


  44..22..  kkoonnwweerrssjjaa ttxxtt ii hhttmmll aa sspprraawwaa ppoollsskkaa

  UUWWAAGGAA!!
  Konwersja na formaty TXT oraz HTML dla uytkownikw pakietu linuxdoc-
  sgml.


  Do konwersji pliku rdowego SGMLa na HTML i TXT su odpowiednio
  programy _s_g_m_l_2_h_t_m_l i _s_g_m_l_2_t_x_t. Wszystko co musisz pamita, to uycie
  odpowiedniej opcji dla _s_g_m_l_2_t_x_t, eby zostawi polskie znaki w
  spokoju. Opcja ta, to --ll. Podczas konwersji wystpuje z reguy bd
  _C_o_u_l_d_n_'_t _f_i_n_d _f_o_n_t _'_C_' czy jako tak - ot nie ma si czym
  przejmowa. Poprawny dokument tekstowy zostanie wygenerowany.


  Co do konwersji na HTML, to tutaj problemu z polskimi literami nie ma,
  ale trzeba pamita, aby uy opcji --LL ppoolliisshh, eby odwoania _N_e_x_t,
  _T_a_b_l_e _o_f _C_o_n_t_e_n_t_s i _P_r_e_v_i_o_u_s zamieni na polskie odpowiedniki.  Przed
  konwersj za plik /usr/lib/linuxdoc-sgml/rep/html/polish i wpisz w
  nim:


  PrevPage: Poprzednia
  NextPage: Nastpna
  TOC: Spis&nbsp;Treci




  44..33..  KKoonnwweerrssjjaa SSGGMMLL -->> LLaaTTeeXX aa sspprraawwaa ppoollsskkaa

  UUWWAAGGAA!!
  O ile dobrze pamitam opis ten dotyczy ostatniej wersji pakietu
  lliinnuuxxddoocc--ssggmmll.


  _W _p_o_n_i__s_z_y_m _t_e_k__c_i_e _o_p_i_s_u_j_ _m_o_j_e _u_d_a_n_e _p_r__b_y _k_o_n_w_e_r_s_j_i _d_o_k_u_m_e_n_t_u _z
  _p_o_l_s_k_i_m_i _z_n_a_k_a_m_i _d_i_a_k_t_r_y_c_z_n_y_m_i _z_a_p_i_s_a_n_e_g_o _w _f_o_r_m_a_c_i_e _S_G_M_L _n_a _f_o_r_m_a_t
  _L_a_T_e_X _o_r_a_z _D_V_I _(_D_e_v_i_c_e _I_n_d_e_p_e_n_d_e_n_t_) _i _P_S _(_P_o_s_t_S_c_r_i_p_t_)_.


  44..33..11..  LLaaTTeeXX ii LLaaTTeeXX22ee ((eeppssiilloonn))

  Bezproblemowo znaki rnych alfabetw moemy uywa tylko w nowym
  formacie LaTeXa (tzw. LaTeXu 2e), standardowo pozwalajcym na pisanie
  z ogonkami.  Aby mona byo uywa jawnie polskich liter w LaTeXu w
  nagwku dokumentu w formacie LaTeX wygenerowanego przez program
  sgml2latex musz wystpi nastpujce linie:


  ______________________________________________________________________
          \usepackage{t1enc}
          \usepackage[latin2]{inputenc}
          \usepackage[polish]{babel}
  ______________________________________________________________________




  Najwaniejsza jest pierwsza z nich:

  ______________________________________________________________________
          \usepackage{t1enc}
  ______________________________________________________________________


  Linia ta umoliwia w ogle pisanie z ogonkami.


  Kolejna linia:

  ______________________________________________________________________
          \usepackage[latin2]{inputenc}
  ______________________________________________________________________



  umoliwia zapisanie polskich liter w standardzie ISO Latin 2 (ISO
  8859-2) a nie jakimi przedziwnymi zaklciami magicznymi LaTeXa.


  Trzecia z nich, a mianowicie:

  ______________________________________________________________________
          \usepackage[polish]{babel}
  ______________________________________________________________________



  daje nam jedynie dodakowy bajer: sowa w jzyku polskim w razie
  potrzeby zostan poprawnie podzielone (zgodnie z reguami jzyka
  polskiego oczywicie).


  Niestety program sgml2latex, generujcy za kadym razem najpierw plik
  w formacie LaTeX, a dopiero pniej korzystajc z tego pliku generuje
  pliki w formatach DVI i/lub PS, nie generuje odpowiednich linii w tym
  pliku.

  44..33..22..  CCoo nnaamm ggeenneerruujjee ssggmmll22llaatteexx ??

  Program sgml2latex umoliwia wygenerowanie pliku w formacie LaTeX lub
  LaTeX2e (z opcj -2e).  Wszystko byoby fajnie gdyby ten plik by
  poprawny dla nas (czyli zawiera linie wymienione powyej).  Niesety
  tak nie jest. eby to poprawi wystarczy jedynie troch zmodyfikowa
  plik


  /usr/lib/linuxdoc-sgml/rep/latex2e/mapping



  w ktrym jest opisany sposb konwersji pliku SGML do formatu LaTeX2e.
  W pliku tym we fragmencie dotyczcym konwersji tagu <article> zamiast
  linii


  ______________________________________________________________________
          "\\usepackage\[latin1\]{inputenc}\n"
  ______________________________________________________________________


  naley wstawi trzy nastpujce linie:

  ______________________________________________________________________
          "\\usepackage{t1enc}\n"
          "\\usepackage\[latin2\]{inputenc}\n"
          "\\usepackage\[polish\]{babel}\n"
  ______________________________________________________________________



  Pierwsze dwie z tych linii musz znale si koniecznie, natomiast
  trzecia wedle upodobania.  Musz jednak doda, e w wypadku dodania
  trzeciej z tych linii konieczne jest odpowiednie skonfigurowanie
  programu dvips (przynajmniej ja to zrobiem, w kadym razie
  korzystajc z programu texconfig dodaem polski sposb dzielenia
  wyrazw.


  Jeeli korzystajc z formatu SGML tworzymy take inne dokumenty mona
  w taki sam sposb dokona zmian w sekcjach dotyczcych konwersji tagw
  <report>, <book> oraz <notes>. Te zmiany nie s jednak konieczne gdy
  pracujemy wycznie z dokumentami HOWTO.


  44..33..33..  PPrrooggrraamm ssggmmll22llaatteexx ii pplliikkii DDVVII oorraazz PPSS

  Ju mamy poprawne generowanie plikw w formacie LaTeX2e. Teraz jeszcze
  musimy posiada LaTeXa w wersji 2e. Jeeli mamy zainstalowany pakiet
  tetex (chyba jeden z popularniejszych w dystrybucjach Linuxa) to mamy
  odpowiedni program. Poniewa program sgml2latex oczekuje, e program
  LaTeX2e wywoujemy przez latex2e to musimy mu taki sposb wywoania
  tego programu zapewni. Najprociej jest w katalogu /usr/bin utworzy
  skrt o nazwie latex2e do programu latex, czyli:


  ______________________________________________________________________
  cd /usr/bin
  ln -s latex latex2e
  ______________________________________________________________________




  44..33..44..  KKoonnwweerrssjjaa wwaacciiwwaa,, cczzyyllii jjaakk uuzzyysskkaa DDVVII lluubb PPSS

  Po dokonaniu wyej wymienionych modyfikacji adne zmiany w dokumentzch
  SGML nie s ju konieczne. Wystarcz jedynie odpowiednie opcje
  programu sgml2latex. Naley pamita o uyciu opcji -2e aby program
  generowa pliki w formacie LaTeX2e a nie w starszym (LaTeX).


  Aby uzyska wersj w formacie DVI uywamy komendy:

  sgml2latex -2e -a -d nasz_plik.sgml




  Analogicznie moemy wygenerowa pliki w formacie PS:

  sgml2latex -2e -a -p nasz_plik.sgml




  44..33..55..  UUwwaaggii

  Rozwizanie jest w paru miejscach troch toporne, ale skuteczne.
  Osobicie byy to moje pierwsze kroki w LaTeXu, wic opis do
  czynnoci, ktre naley wykona moe by troch nieodpowiedni.
  Wszelkie informacje o LaTeXu jakie potrzebowaem do uzyskania
  satysfakcjonujcych mnie wynikw uzyskaem z Polskiej Strony
  Ogonkowej.


  55..  OOdd aauuttoorrww

  Wszelkie uwagi do treci tego dokument bd oczywicie mile widziane.
  Gwoli wyjanienia dodamy tylko, e osob koordynujca caoci prac
  jest tylko i wycznie Bartosz Maruszewski B.Maruszewski@jtz.org.pl.
  Wszelkie uwagi dotyczce sekcji PPrroojjeekktt JJTTZZ oraz SSoowwnniikk naley
  kierowa wic wycznie do niego.


  Natomiast jeeli bdziesz mia jakie problemy od strony technicznej z
  konwersj dokumentw z formatu SGML, czy te uwagi dotyczce sekcji
  TTeecchhnniikkaalliiaa zgo si do Michaa Malarskiego malarz@it.pw.edu.pl






















